Hướng dẫn học tiếng Anh cho người lỡ cỡ

Hay 7 bí kíp giúp bạn giỏi bất cứ ngôn ngữ nào

Xin chào, rất vui vì bạn đã ghé blog của mình chơi

Thái độ chung của nhiều người học tiếng Anh đó là sự thiếu tự tin (tự hỏi nhà trường phổ thông của Việt Nam đã hại chúng ta như thế nào 😛 ). Học từ lớp 6 tới 12, thêm 4 năm đại học, ai cũng có hơn chục năm tiếp xúc tiếng Anh rồi nhưng mình hỏi thì thường sẽ nhận được câu trả lời “dở tiếng Anh lắm”, sợ lắm, dân khối A không biết tiếng Anh, trời ơi bây giờ học là học lại từ mức “xóa mù” !?!!! thật ra kh nghe những lời tự thú vậy mình vừa thương vừa giận, giận vì giáo viên cũ của bạn thiệt thiếu tâm huyết hoặc giản dị là giới hạn của khung chương trình nó vậy, lương có nhiêu đó, có tâm có huyết chi cho mệt mỏi, thương vì bạn đã tự đánh giá thấp bản thân 1 cách không cần thiết. Có thể suốt quá trình trước đó bạn làm chưa đúng phương pháp thôi, chứ bạn không có DỞ, chỉ giản dị là bạn chưa tích lũy ĐỦ, giống như tập đàn, giống như học múa, giống như những loại kỹ năng khác với quy luật 10,000 giờ vậy, tất cả đều cần thời gian và nỗ lực cho dù bạn có nhiều tốt chất hơn người đi chăng nữa.

Nếu bạn thắc mắc mình nói chưa ĐỦ là như thế nào, bạn có thể xem thêm bài này Quy tắc 10.000 giờ và cái giá của 1 thiên tài.

Hôm nay mình đọc được 1 bài tổng hợp của 1 người nước ngoài, anh là Jesse Peterson hiện sống tại Việt Nam, anh đang dạy tiếng Anh và nhìn chung là “khá khẩm” tiếng Việt lắm lắm đọc vừa ngộ nghĩnh vừa phục vì tiếng Việt khó học vậy mà ảnh giỏi ghê. Đây là những điều “biết rồi, khổ lắm, nói mãi” bạn đã nghe ở đâu đó, hoặc nghe từng mảng thông tin. Bài tổng hợp này sẽ giúp bạn thấy bức tranh chung nhất nhen. Thật ra bí kíp học tiếng Anh là “không có bí kíp gì cả”, chỉ có mỗi đòi hỏi duy nhất là “làm đi” mà thôi, kèm trong bài tổng hợp này là link những bài mình đã viết, mình tin với sự ham học hỏi và nghị lực thay đổi bản thân, bạn sẽ làm được. Mời đọc ạ.

4cad5822-c225-4abb-b87c-fc0772c063a3.jpg

Theo kinh nghiệm mười năm dạy tiếng Anh của tôi, cộng với cả việc tự mài mò học tiếng Việt và tiếng Nhật; tôi đã đúc kết ra 7 phương pháp quan trọng nhất mà nếu bạn có đủ chuyên tâm và ý chí để làm theo thì tôi chắc chắn rằng bạn sẽ thành công trong việc học bất kì ngôn ngữ, hay môn học nào bạn muốn.

1. CREATE NECESSITY – TẠO SỰ BẮT BUỘC

Create necessity nghĩa là ta tạo nên một tình huống ép buộc bản thân phải hành động (forced into action). Để hiểu rõ hơn về phương pháp này bạn hãy xem qua câu chuyện dưới đây:
Năm 17 tuổi của tôi là một năm đáng chán, suốt ngày chỉ quanh quẩn ở nông trại, hết ăn rồi lại nằm, nằm lại ngủ, mù mịt về tương lai.
Cho đến một ngày bạn tôi gọi hỏi thăm: “Nếu mày thấy chán cứ đến Ottawa ở với tao đi”. Lúc đó trong túi tôi không có một xu và chắn chắn bố mẹ cũng sẽ không đồng ý. Đêm hôm ấy tôi cứ trằn trọc suy nghĩ mãi không biết mình đang làm gì với cuộc đời mình, sáng hôm sau tôi đóng gói hết quần áo tư trang và bắt chuyến xe buýt đến Ottawa – thủ đô Canada. Tôi quen dần cách sống tự lập, làm thêm để trang trải tiền sinh hoạt, phải học bài vào tối muộn để đảm bảo tấm bằng Đại học…
Tôi đã tự đẩy bản thân ra khỏi vùng thoải mái, hoặc làm việc và tiếp tục học hoặc vô gia cư và chết đói, đó là cách để ép buộc bản thân phải hành động.
Như lúc tôi còn ở Nhật Bản, tôi chọn sống xa thành phố tráng lệ Tokyo – nơi đầy rẫy người ngoại quốc và tiếng Anh là điều gần như tất yếu, ở càng xa thành thị thìsự thúc ép học tiếng Nhật trong tôi lại càng cao. Sau này ở Việt Nam cũng thế, vùng quê Thái Bình là nơi tôi dọn đến đầu tiên, vì ở những nơi đó hầu như rất ít người biết tiếng Anh.
Đây cũng là một trong những lí do tại sao người Việt có thể rành rọt tiếng Việt trong vòng 6 năm nhưng lại không thể thậm chí thuộc được 1/3 cuốn từ điển tiếng Anh trong vòng 6 năm.

Hãy create necessity từ những việc nhỏ nhặt ngay từ bây giờ:

• Đổi cài đặt ngôn ngữ trên điện thoại thành tiếng Anh. 99% mọi người không chết nếu thiếu oxy nhưng lại sẽ chết nếu thiếu điện thoại, nên ta bắt đầu từ thứ quan trọng nhất vậy.

xem bài này— > 4 bước biến Facebook thành công cụ học tiếng Anh hiệu quả

• Thách đố thi tiếng Anh với bạn bè, đứa nào lỡ miệng nói tiếng Việt trước thì phải bao Phúc Long.
• Dừng xem những phim Việt như Sống chung với mẹ chồng hay các thể loại phim ngôn tình lâm li bi đát đi; đổi sang xem phim nước ngoài ấy (tắt sub càng tốt), thích học tiếng gì thì xem phim nước đó, hoặc nghe nhạc nước ngoài cũng là một cách hay.

xem các bài này

— > Keep calm and watch Youtube vloggers

— >Vài gợi ý giải trí với tiếng Anh

— > Cách học tiếng Anh cho người lười: nghe podcast tiếng Anh mỗi ngày

— > GIẢI TRÍ tiếng Anh 18+ và mấy chuyện linh tinh

Chúng ta nên nhìn xem ta có thật sự hài lòng về cuộc sống hiện tại của mình không, có điều gì ta muốn thay đổi không. Như tôi nhận thấy rất nhiều người không hề thích công việc của mình nhưng mỗi cuối ngày lại cứ thở dài rồi lầm bầm : “Chỉ cần ráng tới nghỉ hưu thôi là thoát”.
Nếu ta không thích thì cứ mạnh dạn mà bỏ việc thôi, bạn sẽ không chết nếu nghỉ làm đâu, có thể là sẽ hơi sợ nhưng thật ra điều đó lại tốt, có nghĩa là cortisol – hormone stress đang thúc đẩy bạn tìm việc mới đi đấy.

2. CONSISTENCY AND HABITS – KIÊN TRÌ VÀ THÓI QUEN

“Habits make a man” – Thói quen làm nên con người.
Thói quen là một thứ rất tuyệt vời vì nó là hành động được lặp đi lặp lại theo một chu kì nhất định một cách thường xuyên mà ta chẳng cần ai nhắc nhở hay ép buộc phải thực hiện nó. Như việc đến phòng gym hay online facebook mỗi ngày chẳng hạn, không có gì thúc đẩy ta làm việc đó, chỉ là nhớ và tự tuân theo mà thôi.
Ví dụ như tôi có thói quen phải đánh răng trước khi đi ngủ, mặc dù việc đó chẳng thú vị gì nhưng cứ hôm nào không đánh là tôi lại thấy bức rứt và không ngủ được. Biến nó thành thói quen là cách tốt nhất để học ngoại ngữ, hay môn học nào.
Để biến một thứ thành thói quen thì ta cần phải lặp lại hành động đó liên tục từ hai mươi hai ngày cho đến hơn một tháng. Nhưng có một cách hay để “hack” rút ngắn thời gian đấy:
Thực hiện hành động đó năm phút mỗi ngày trong vòng hai mươi hai ngày và sau đó nó sẽ tự in vào đầu bạn. Bắt đầu chỉ với năm phút thôi là tốt, vì thời gian ngắn sẽ dễ nhớ và ít áp lực hơn. Ví dụ việc học từ vựng tiếng Anh đi, mỗi ngày năm phút xem qua từ vựng và tự ghi nhớ (viết lên tay, nhờ bạn bè hay gia đình nhắc mình, dángiấy note lên bàn học hoặc màn hình vi tính,…); sau hai mươi hai ngày khi nó đã trở thành thói quen thì tăng thời gian lên dần dần để việc học hiệu quả hơn. Thói quen tốt càng nhiều sẽ giúp bạn càng khôn!

xem các bài này

— >KHÔNG GÌ TRÊN ĐỜI CÓ THỂ THAY THẾ LÒNG KIÊN TRÌ

— > Nghe 1 câu chuyện cổ tích tiếng Anh mỗi ngày

— > Học 1 cụm từ tiếng Anh mỗi ngày

3. FOCUS – SỰ TẬP TRUNG

Để học hiệu quả đòi hỏi khả năng tập trung cao độ.
Mỗi khi mọi người hỏi tôi về Ngọc Trinh tôi luôn kể với họ về khả năng học tiếng Anh cực siêu của cô. Khi tôi dạy Ngọc Trinh, tôi nhận thấy cô ấy có thể tập trung cực kì tốt trong mọi việc, cả nghe giảng và làm bài. Ví như khi tôi đưa cô một xấp bài tập ngữ pháp, cô ấy thà ngồi ba tiếng liền và tập trung tự mài mò làm bài chứ không thèm hỏi tôi, kết quả luôn luôn đúng 100%. Phần nào cô ấy không biết hay không hiểu gì, cô ấy cũng chẳng bao giờ đoán đại đáp án mà sẽ bật đủ thể loại từ googleđến từ điển cho đến khi giải được thì thôi.
Ngay cả việc tập trung cũng cần phải được rèn luyện, bạn cần phải bỏ ngoài tai mọi tiếng chuông điện thoại, tiếng karaoke của bà hàng xóm, hay bất cứ tiếng ồn nào,… Có bị mất tập trung hay không là tùy thuộc vào khả năng tập trung của bạn.
Để khả năng tập trung được cải thiện thì bạn nên thử ngồi thiền mỗi ngày, việc đó kích thích vỏ não trán trước lớn hơn, dễ tập trung hơn. Tránh xa điện thoại, chỉ check facebook hay nhắn tin bồ bịch một lần mỗi hai tiếng thôi, dẹp hẳn TV và laptop đi,…
Trong tiếng Anh, sự tập trung cực đại được gọi là FLOW (nghĩa là dòng chảy). Theo nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi, FLOW chính là:

“Trạng thái tinh thần động mà trong đó một người đang thực thi một hành động với sự chìm đắm hoàn toàn trong cảm giác của sự tập trung tràn đầy năng lượng, sự thu hút toàn bộ và sự sung sướng trong suốt quá trình của hành động đó. Về mặt cốt lõi, đặc điểm của FLOW là sự đắm chìm trọn vẹn trong việc người nào đó làm”.

Trạng thái FLOW có thể dẫn đến những kết quả hết sức tuyệt vời, như một người họa sĩ vẽ được một bức tranh đẹp mĩ miều, hay một kiến trúc sư có thể thiết kế ra một tòa lâu đài tráng lệ chỉ bằng trí tưởng tượng.
Cũng như bây giờ khi tôi đang viết bài này tôi cảm thấy hưng phấn tột độ, đó là vì tôi đang FLOW (như hút cần ấy nhỉ).
Lúc đầu bắt tay vào viết khá là khó tập trung. Rồi tôi chuẩn bị mọi thứ kĩ hơn, ném điện thoại đi xa, ăn trước khi viết bài, nấu một ấm trà để kế bên cho thư giản, rồi ngồi thiền cỡ mười lăm phút xong mới bắt đầu viết. Để có thể FLOW ta phải thật tập trung khoảng mười lăm phút. Tuy nhiên FLOW có thể biến mất rất là nhanh, chỉ cần liếc qua facebook độ một phút thì khi quay lại rất khó để trở lại trạng thái cũ. Một phút sa đà giết chết mười lăm phút tập trung!

xem các bài này

— >Sức mạnh của sự tập trung

—> Làm sao để bớt mất tập trung?

4. ENVIRONMENT – MÔI TRƯỜNG

Tìm một môi trường phù hợp với mục tiêu bản thân. Ở các thành phố lớn như Sài Gòn, Hà Nội có tổ chức khá nhiều sự kiện tiếng Anh, câu lạc bộ giao tiếp, hoặc bạn có thể dễ dàng tìm thấy rất nhiều người nước ngoài lang thang ở các quán coffe, rạp phim, học nấu ăn, làm đồ gốm, hay chơi thể thao quanh các quận trung tâm (trò dodgeball ở Q3 Hồ Chí Minh cũng rất vui đấy), movie night ở cafe Yoko, game night,… rất nhiều. Việc duy nhất bạn cần làm là tìm một nơi ưng ý nhất và đến hòa nhập, giao tiếp với mọi người. Push Climbing, trò chơi leo núi ở Sài Gòn là một nơi đáng thử dành cho những ai vừa muốn rèn luyện sức khỏe, vừa muốn nâng cao trình độ tiếng Anh.
Có rất nhiều lựa chọn có thể vừa chơi vừa học, thậm chí kết giao bạn mới. Và chắc chắn nó tốt hơn nhiều so với việc vào công viên và làm phiền các khách du lịch chỉ muốn được yên bình!

xem bài này — >LÀM THẾ NÀO ĐỂ TẠO RA MỘT MÔI TRƯỜNG TỐT HƠN

5. GOALS – MỤC TIÊU

Ta phải đặt ra mục tiêu cụ thể cho việc học, đặt biệt là mục tiêu ngắn hạn. Tất nhiên mục tiêu dài hạn của bạn là sành sỏi tiếng Anh, nhưng trước tiên bạn nên đặt ra một số mục tiêu ngắn hạn trước đã. Như khi bắt đầu học thì mục tiêu nên là biết cách phát âm sao cho thật chuẩn, nghe được rõ tất cả các âm cuối trong tiếng Anh, đến khi thành công thì hẵng tập trung vào ngữ pháp và từ vựng, linh hoạt thay đổi các động từ cho sinh động,… và cứ tiếp tục như thế.
Có khá nhiều học viên của tôi mặc dù đã học tiếng Anh lâu rồi mà vẫn nói không hoàn chỉnh, đa số là chẳng thể phát âm được âm “s”. Tôi hỏi họ muốn học gì, hầu hết đều trả lời: “Speaking, học giao tiếp”. Tôi đáp: “Em nên tập trung kĩ hơn và vạch ra mục tiêu rõ ràng, đầu tiên em chỉ nên tập trung vào phát âm thôi cho đến khi thành thạo rồi mới đến speaking”.
Mục tiêu ngắn hạn không chỉ làm giàu kiến thức mà còn tốt cho sức khỏe nữa, vì cứ sau mỗi lần thành công ta lại được một “phần thưởng”, hormone dopamine được kích thích làm cho cơ thể cảm thấy hạnh phúc và vui sướng. Chỉ tập trung vào mục tiêu lớn có thể sẽ khiến bản thân càng ngày càng chán nản vì “Chúa ơi! Sao tiếng Anh khó kinh dị? Học hoài mà chẳng thấy hiệu quả đâu..”

xem các bài này

— > Cách kiểm tra trình độ tiếng Anh hiện tại

— >Câu chuyện về mục tiêu

— > How to stay motivated, even when you know you’re ahead

— > How do I study for at least 10 hours a day?

6. WILLPOWER – Ý CHÍ

Ý chí giống như một ly nước, khi uống hết rồi thì cũng không còn nữa. Một người thiếu đi ý chí cũng chẳng khác gì mất đi động lực để làm việc, khi đó ta rất dễ bị xao nhãng bởi mạng xã hội, con mèo, con chó hàng xóm, ngay cả những người bình thường không hứng thú với chính trị cũng bị thu hút bởi cuộc chiến Mỹ – Nga,…
Nhiều người bị mất ý chí chỉ vì họ không thể quyết định được họ muốn làm gì. Tôi có một người bạn mới tuần trước bảo quyết định học tiếng Anh ngay tuần sau lại học thêm tiếng Hoa vì lí do “bạn tao kêu tao vào học miễn phí”. Tất nhiên nó chả liên can gì đến mục tiêu hết, làm nhiều thứ cùng lúc chẳng những không hiệu quả mà còn khiến ta mệt thêm.
Tiếng Anh có từ “decisiveness”, nghĩa là quyết đoán. Và người có thể quyết định họ muốn làm gì rồi chỉ tập trung vào duy nhất thứ đó là “decisive person” – người kiên quyết.
Cách để giữ vững ý chí là ta phải quyết định kĩ càng và cam kết với quyết định đó. Nếu cứ đổi quyết định liên tục thì bạn không thể nào tập trung vào hoàn thành nó được cả, khi đó ngay cả ý chí cũng không giữ được.
Lên lịch trình cũng là một cách hay để có được một ly nước ý chí đầy đủ. Ta sẽ làm việc hiệu quả hơn khi chỉ tập trung vào những công việc trong lịch trình và không cần phải suy nghĩ rằng sau này nên làm gì.
Nếu tôi thấy mệt và chẳng còn động lực làm việc thì tôi sẽ dừng lại và tìm nơi giải trí, chơi thoải mái cho đến khi nào hết mệt thì thôi. Tôi chẳng cố làm để rồi bị stress đâu. Tôi sẽ chơi thật vui vẻ rồi trở lại làm việc với tâm trạng thoải mái.

xem  bài này — > Tặng em xàng xê giữa đường

7. MANTRA – THẦN CHÚ (TỰ KỶ ÁM THỊ)

Mantra là cách dùng một từ ngữ để thay đổi thái độ của bản thân.
William- anh trai tôi ở Canada, là một người cực kì thông minh, anh từng dạy cho tôi từ “apotheosis” nghĩa là một tấm gương hoàn hảo. Anh rất hay nói từ đó với tôi nên dần tôi cũng bị ám ảnh với chữ đấy. Chúng tôi lúc nào cũng cạnh tranh về thể thao, thi đua, xếp hạng của trường,.. Mỗi khi tôi mệt mõi hay cảm thấy tiêu cực William chỉ cần nói “apotheosis” là mọi thứ đều tiêu biến hết, tôi lại có động lực để tiếp tục cố gắng.
William cũng từng dạy tôi về “The law of attraction”, chính là luật thu hút. Bất kể ta suy nghĩ gì, nếu ta thật sự tập trung vào nó thì ta sẽ trở thành chính thứ đó. Và thật tuyệt là ta có thể “creative control”, nghĩa là nếu chúng ta lên kế hoạch và có thái độ tốt, ta có thể trở thành bất cứ gì ta muốn.

xem các bài này

— > Giá như tôi biết điều này khi 22 tuổi

— > Mỗi con người là một bản hùng ca

— > Để được sống cho riêng mình, người hùng nhất định phải thất bại

— >Có gì đâu mà sợ