Cần những gì để vào được Oxford?

“Forget everything you think you know” – Hãy quên hết những bí quyết tuyển sinh, du học mà bạn biết. Bởi những tips đấy được viết dành cho số đông, mà Oxford, lại là một ngoại lệ.
Còn khoảng 1 tháng nữa là sẽ hết hạn vòng nộp hồ sơ tuyển sinh (application round) của ĐH Oxford cho bậc Thạc sĩ và Tiến sĩ (bậc Cử nhân đã hết hạn từ 15/10). Hy vọng bài viết này sẽ là nguồn tham khảo hữu ích giúp các bạn đang phân vân biết được cần phải ưu tiên chuẩn bị những gì để kịp nộp hồ sơ.
NHỮNG ĐIỀU KIỆN CẦN
Mình hay ví quá trình tuyển sinh (admission) như một cuộc thương lượng giữa trường và người học. Trường là bên bán, sẽ cung cấp cho sinh viên những điều kiện học tập tốt nhất. Đổi lại, người học sẽ phải chứng minh bản thân có tạo được giá trị cộng thêm cho trường hay không, cho trường những lý do vì sao phải nhận bạn thay vì 1000 ứng viên khác.
Điều kiện cần, chính là yêu cầu tối thiểu và không thể thương lượng của trường dành cho ứng viên. Trong negotiation thì có một từ cắt nghĩa đúng hoạt động này, đó là reservation value (hay còn gọi là walk-away point), nếu không đạt được mức yêu cầu tối thiểu này thì không có thương lượng gì hết, mặc cho những thành tích khác của bạn có xuất sắc như thế nào đi nữa.
Hai điều kiện cần của Oxford dành cho ứng viên là: Khả năng ngôn ngữ (Tiếng Anh – IELTS) và Khả năng học (Điểm trung bình – GPA).
Với bậc đại học (Cử nhân – undergraduate), Oxford yêu cầu ứng viên phải có điểm A-level ở mức gần như tuyêt đối (AAA) và khả năng ngôn ngữ tiếng Anh thông thạo (IELTS 7 overall, không điểm thành phần nào dưới 7).
Ở bậc cao học (Thạc sĩ, Tiến sĩ – graduate), Oxford cần ứng viên phải có First class honour degree (bằng danh dự hạng nhất) hoặc GPA 3.7 trở lên theo thang điểm 4 của Mỹ và khả năng tiếng Anh ở mức độ có thể làm nghiên cứu khoa học (IELTS 7.5 overall, không điểm thành phần nào dưới 7).
Có bạn hỏi mình: “như vậy IELTS 9.0 thì có lợi thế gì không?”. Rất tiếc phải trả lời rằng ngôn ngữ chỉ là điều kiện cần chứ không phải điều kiện đủ, một khi bạn qua ngưỡng IELTS 7.5 thì Oxford chẳng quan tâm bạn giỏi tiếng Anh như thế nào. Thứ Oxford cần tìm là những ứng viên có chuyên môn và tiếng Anh chỉ là công cụ để họ nghiên cứu, chưa kể tới 80% sinh viên ở đây là người bản ngữ đến từ các nước nói tiếng Anh. Vì vậy, giỏi tiếng Anh chẳng là thế mạnh gì ở Oxford cả mà chỉ là điều kiện bắt buộc bạn phải có.
NHỮNG ĐIỀU KIỆN ĐỦ
Sau khi bạn đã vượt qua những điều kiện cần, thứ mà hàng chục ngàn thí sinh khác cũng có giống bạn, thì bạn sẽ bước tới đáp ứng những điều kiện đủ. Những điều kiện đủ dưới đây là yếu tố quyết định việc bạn có đá đít được hàng trăm ứng viên xuất sắc khác để giành được một chỗ tại Oxford hay không.
Đây cũng là lúc bạn có thể “thương lượng” (một cách gián tiếp) với Oxford, khác với điều kiện cần ở trên là hai yếu tố không thể thiếu. Trong những điều kiện đủ dưới đây, bạn có thể yếu ở điểm này nhưng sẽ bù lại được bằng một điểm mạnh khác. Ví dụ như Personal statement yếu thì References phải mạnh, research paper/proposal như shit thì interview và standardised tests phải xuất sắc.
  • Personal Statement: Là bài viết tự luận về bản thân và lý do vì sao bạn chọn ngành học này tại Oxford. Personal statement là cách các bạn truyền tải thông điệp vì sao bạn là ứng viên sáng giá xứng đáng được nhận vào Oxford chứ không phải 1000 đứa khác hơi hơi giống bạn. Cấu trúc cho một personal statement thành công là phải trả lời được 5w1H
    • Who: Bạn là ai? Và vì sao Oxford cần nhận bạn?
    • What: Ngành học sẽ đem lại cho bạn những gì?
    • Why: Tại sao bạn lại chọn Oxford và ngành học này?
    • How: Bạn sẽ ứng dụng những điều bạn học như thế nào sau khi tốt nghiệp?
    • Where: Vì sao bạn chọn đến học tại nước Anh? (Không quá quan trọng, nên có nhưng bỏ cũng chẳng hại gì)
    • When: Vì sao lại là bây giờ, chứ không phải năm ngoái hay năm sau? (Như trên When and where bỏ vào chỉ để thêm tí màu sắc) Có một điều cần lưu ý trong personal statement của các bạn Việt Nam là các bạn thường dễ vướng vào motif “kể khổ”: khi các bạn cứ tập trung than thở phải vượt qua bao nhiêu khó khăn, điều kiện tài chính gia đình eo hẹp, điều kiện nghiên cứu ở VN abcxyz… Motif “kể khổ” này nếu viết không khéo sẽ rất dễ gây mất cảm tình của hội đồng tuyển chọn. Mình đọc vài cái personal statement kể khổ mà chỉ muốn thốt lên: “đm, thế này mà mày đã than khổ thì qua Oxford mày sẽ bị nhồi chết đuỹ ạ”. Thế nhưng vì mình là người lịch sự nên chỉ nhẹ nhàng gom hết mớ personal statement đó vào 1 folder và delete. Tốt nhất các bạn nên viết về những “giá trị” độc đáo duy nhất của bản thân và các “tiềm năng” sẵn có mà bạn sẽ phát triển được khi có cơ hội được học tại Oxford. Hãy nhớ, than khổ là tự làm thấp giá trị và khả năng giải quyết vấn đề của bản thân. Ngoài ra, tránh luôn cái motif cliché kể một câu chuyện lâm ly bi đát như cô bé bán d* nhầm bán diêm. Mở đầu câu chuyện một cách trực tiếp và kết thúc ngắn gọn, cả bài viết tầm 600-800 chữ là vừa đẹp.
  • Curriculum Vitae: CV không phải là bản khai lý lịch cá nhân kiểu hành chính, nó là cách bạn tự bán mình, khoe những điểm mạnh và giấu dốt đi.
    • Nên kể thành tích cá nhân theo một cách chọn lọc và phải phù hợp với tiêu chí của ngành học. Ví dụ, bạn apply những ngành khoa học tự nhiên, kỹ thuật mà trong CV chỉ thấy toàn đi nhảy múa ở các agency quảng cáo thì không được.
    • Tuyệt đối không ôm đồm kể hết từ những việc nhỏ nhặt như đi hiến máu hay được điểm 10 trong lớp để tránh gây loãng.
    • Nên tham khảo các mẫu CV trên chính trang hướng nghiệp (career) của Oxford (link tại đây). CV nộp cho Oxford (ngoại trừ các ngành nghệ thuật/thiết kế) thì nên làm dạng truyền thống, không nên làm màu mè infographic vì phần mềm đọc CV của Oxford sẽ không quét được.
  • References/letters of recommendation: là thư giới thiệu/tiến cử của những người có uy tín trong ngành học hoặc trong xã hội. Oxford yêu cầu bạn phải nộp 3 thư giới thiệu.
    • Người viết thư giới thiệu cần phải làm trực tiếp hoặc liên quan đến ngành nghề bạn học thì mới khiến cho reference letter đó có sức nặng. Ví dụ như khi bạn nộp đơn cho ngành Quan hệ quốc tế thì thư giới thiệu của một nhà toán học được fields medal cũng không có sức ảnh hưởng bằng của một cán bộ ngoại giao bình thường.
    • References cho Oxford cần phải mang tính cạnh tranh cao – tức người viết thư giới thiệu cho bạn càng có uy tín và được biết đến rộng rãi thì càng tốt. Bỏ cái suy nghĩ chỉ cần thư giới thiệu của người hiểu mình là được nhé, điều này không áp dụng được ở Ox được đâu. Rõ ràng nếu đến Bộ trưởng cũng hiểu rõ và tin tưởng đề cử bạn thì sẽ có sức nặng hơn nhiều so với người hiểu bạn chỉ giới hạn trong bạn bè/thầy cô.
    • Công thức đẹp nhất cho thư giới thiệu mà mình tự rút ra được (và áp dụng thành công cho bản thân) là: 1 thư giới thiệu từ giảng viên từng trực tiếp giảng dạy bạn, 1 chuyên gia Việt Nam có uy tín trong ngành bạn theo học, 1 chuyên gia quốc tế (tốt nhất là người có gốc ở Oxford).
    • Và làm thế nào để có được những references ấy thì mình khuyên là các bạn nên tập xây dựng các mối quan hệ đi là vừa. Chú ý là quan hệ không cần rộng, mà phải sâu.
  • Written work (Research paper and/or research proposal), chỉ dành cho bậc Thạc sĩ, Tiến sĩ: Oxford sẽ yêu cầu ứng viên Thạc sĩ, Tiến sĩ nộp từ 1-2 bài viết nghiên cứu về ngành học và/hoặc kế hoạch nghiên cứu dài hạn. Đây là một cách để kiểm tra năng lực học thuật, kiến thức về ngành học, và khả năng nghiên cứu của ứng viên
    • Thường các bài viết sẽ tầm 1500 – 2000 chữ. Bài viết cần phải thật sự rõ ràng và ngắn gọn (concise) và đề cập sâu đến chủ đề của ngành học.
    • Phải thể hiện được quan điểm và đề tài bài viết phải thú vị. Bạn có thể tìm hiểu trước profile của các Giáo sư trong ngành học bạn muốn apply tại Oxford để biết hướng nghiên cứu của họ là gì, từ đó chọn một topic trùng với hướng nghiên cứu của họ để khiến họ hứng thú hơn với bài viết của bạn.
    • Không viết kiểu IELTS/TOELF nhé. Hãy mua các sách về academic/research writing về học cách viết.
    • Đây là một trong những phần mệt mỏi nhưng quan trọng nhất trong quá trình apply Oxford. Các bạn nên dành nhiều thời gian, khoảng tầm 1 tháng cho bài viết.
  • Interview, Thinking Skills Assessment (TSA), and other tests:
    • Interview của Oxford thực sự rất khó, xoáy sâu vào kiến thức ngành học cũng như kỹ năng và tiềm năng của ứng viên, tuỳ theo ngành học mà bạn sẽ phải thực hiện interview hay không (như ngành mình thì interview khó kinh hoàng, khó gấp đôi so với hồi đi phỏng vấn với Google Sg, và không có chuyện trả lời kiểu lấp lửng được đâu). Về luyện tập interview thì mình chỉ có một bí quyết là cứ apply xin việc, apply các chương trình/dự án nhiều vào. Có thể tham khảo một số câu hỏi phỏng vấn của Oxford tại đây, lưu ý là các câu hỏi phỏng vấn trong trang sample này được thiết kế cho bậc Cử nhân (undergrad) nên có phần dễ thở hơn Grad.
    • Thinking Skills Assessment (TSA): Đây là bài test chỉ dành cho bậc học undergrad. Không quá khó mà chỉ kiểm tra khả năng tư duy (hơi giống IQ test). Các bạn có thể down 1 bài về làm thử tại đây.
    • Ngoài ra Oxford còn đủ loại admission tests tuỳ ngành học, như Mathematics test, Biomedical test…
  • Standardized tests (GRE/GMAT/LSAT/MCAT) (optional): Các bài thi chuẩn hoá như GRE/GMAT vốn là đặc sản của các trường Đại học Mỹ nhưng nay cũng đã lan tới Oxford.
    • Có một thực tế là mặc dù Oxford không yêu cầu ứng viên nộp điểm GRE/GMAT, nhưng trong application form lại có một ô cho phép điền điểm vào. Và thói đời là trong môi trường cạnh tranh thì đứa này có, đứa kia cũng không được phép thiếu.
    • Bản thân mình có cả GRE và GMAT, mình nộp điểm GMAT vì cũng tự tin là điểm mình tạm gọi là cao (740, top 3%) nhưng vào đây mới thấy trong lớp toàn quái thú 760-770. Nếu GMAT các bạn dưới 720 thì mình khuyên là không nộp, sẽ làm xấu hồ sơ.
    • Standardized tests là một yếu tố cứu vớt trong trường hợp bạn có GPA thấp hoặc written work quá tệ. Nếu có GMAT 800 chẳng hạn thì khả năng bạn được mời phỏng vấn sẽ rất cao.
Trên đây là toàn bộ những yếu tố cần và đủ để vào được Oxford (còn một yếu tố nữa là tài chính, cơ mà đấy lại là một câu chuyện khác). Đã biết rồi thì các bạn cứ triển khai thôi nhé. Good luck!
Source: Du học oxford
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s